transbordernews.in.th
ทะเลสาบ “ดอลา” ปลายทางสาละวิน
โดย สมเกียรติ เขื่อนเชียงสา ทันทีที่ก้าวเท้าเข้าสู่หมู่บ้าน “มิคายิน” เมืองพะอัน เมืองหลวงของรัฐกระเหรี่ยง ประเทศพม่า เป็นห้วงเวลาสายฝนกระหน่ำลงมาอย่างไม่ขาดสายราวฟ้ารั่ว ผู้นำหมู่บ้านชาย-หญิง กางร่มออกมาต้อนรับด้วยใบหน้ายิ้มแย้ม ชี้ไม้ชี้มือเข้าไปในป่าแล้วพาพวกเราเดินลัดเลาะทางตามเส้นทางเจิ่งน้ำท่ามกลางลม-ฝน พอโผล่พ้นจากราวป่า เมือฟ้าเปิดเห็นภาพบึงน้ำกว้างใหญ่ ภูเขาหินปูนตระหง่านโผล่กลางบึงซ่อนอยู่ในละอองฝน คอลาทำหน้าที่เป็นแอ่งรับน้ำจากฤดูฝนส่งต่อปลายทางแม่น้ำสาละวิน เมื่อกางแผนที่ออกมาดูก็เข้าใจได้ว่าพลังของสายน้ำถูกชะลอโดยการแตกแขนงออกซ้ายขวาคล้ายเกลียวเชือก มวลน้ำชะลอในพื้นที่ลุ่มต่ำกลายเป็นบึงเล็กบึงน้อย บึงน้ำกว้างใหญ่ “คอลา” ไม่ใช่บึงอย่างที่คิด แต่เป็นทะเลสาบที่มีขนาดพื้นที่ในฤดูแล้ง 3,000 เอเคอร์ หรือ 7,500ไร่ ในฤดูฝนขยายเป็น 5,000 เอเคอร์ หรือ 12,500ไร่ มีลำรางเชื่อมต่อแม่น้ำสาละวิน ก่อนไหลลงสู่อ่าว เกาะเล็ก-ใหญ่ราว 20 เกาะ เกิดจากการสะสมของตระกอนดินรอรับความเชี่ยวกราดของสายน้ำสู่ท้องทะเลปากอ่าวเมาะตะมะ ทะเลอันดามันสู่มหาสมุทรอินเดีย ณ ทะเลสาบดอลา นอกเหนือจากความงดงามของธรรมชาติและวิถีผู้คนที่ได้พบ เราได้เรียนรู้เรื่องราวความอุดมสมบูรณ์ของทะเลสาบ-แม่น้ำสาละวิน วิถีชีวิตของคนกระเหรี่ยงริมทะเลสาบ พวกเขาบอกว่าชาวบ้านกว่าร้อยครอบครัวในหมู่บ้านหาปลาตลอดเวลาตลอดปีตลอดชีวิต ในทะเลสาบมีความหลากหลายของพันธุ์ปลากว่า 120 ชนิด การทำการเกษตรริมทะเลสาบมาหลายชั่วอายุคน เมื่อกระแสการพัฒนาเริ่มไหลบ่ามาทางถนนสายเอเชีย จากอำเภอแม่สอด จ.ตาก ระยะทาง 145 กิโลเมตร ผ่านเข้ามาทางเมืองเมียวดี-พะอัน...