zonja

Deities of Love: Prende

Prende is the goddess of love and beauty in the Albanian mythology. She is the wife of Perendi, and referred to in Albanian legends as Zonja e Bukuris (“Lady of Beauty”), while her sacred day was Friday.[1]

Prende is analogous to the Roman goddess, Venus, but there may be a potential connection with the Norse goddess, Freyja too, who is also a goddess of love and beauty. In “A Dictionary of Albanian Religion, Mythology, and Folk Culture”, the author Robert Elsie explains how Prende was worshipped in northern Albania, especially by the Albanian women. Prende’s festival was celebrated on July 26 every year, and her devotees would don beautiful clothing and would set out a mortar and pestle as a representation of sexual union. Elsie also explains how the rainbow is sacred to Veneranda, a Latin term for the goddess Venus, and the rainbow is referenced as “Lady Prende’s Belt”.

When Albania became Christianized in the early Middle Ages, Prende was identified by the Catholic Church as Saint Anne, mother of Virgin Mary Albanian: Shënepremte or Prende, known in Gheg dialect as Prenne or Perende.

Ushtri tutorësh dhe trafikantësh përhapur anekënd, qytet më qytet, lagje më lagje, fshat më fshat, kudo ku ka rini, kudo ku ka pallate, kudo ku ka vetura dhe restorante; kudo ku ka shtëpi përdhese, vila, hotele dhe diskoteka; kudo ku ka gra të pjekura të dashuruara fiziologjikisht; kudo ku ka shtëpiake të dëshpëruara nga komoditeti dhe monotonia; kudo ku ka bashkëshorte të lodhura nga varfëria, nga keqtrajtimet; kudo ku ka zonja të dehura nga bizhutë e veta, të eksituara nga parfumet e veta, nga dramat televizive. Pranë këtyre grave dashnorët e hershëm, tutorët e tanishëm sepse pas këtyre grave presin radhën ato që po rriten, motrat e tyre më të reja, shoqet e tyre më të bukura, kunatat, mbesat, vajzat e tyre të pafajshme, të paditura, kureshtare dhe budallaçka. Ja, dashuria vazhdon.


Virion Graçi, Litari dhe lamtumira

Mos u dashuro
Mos u dashuro pas një gruaje që lexon,
pas një gruaje fort të ndjeshme,
pas një gruaje që shkruan.
Mos u dashuro pas një gruaje të mençur, magjistricë, delirante, të marrë.
Mos u dashuro pas një gruaje që mendon,
e vetëdijshme që e njeh botën,
e zonja për të marrë krahë.
Pas një gruaje me besim në vetvete.
Mos u dashuro pas një gruaje që qesh a qan tek bën dashuri, që di
të shndërrojë shpirtin e saj në mish, e aq më tepër, pas një gruaje që dashuron poezinë (ato janë më të rrezikshmet), a pas një gruaje që mund
të rrijë gjysmë ore para një tabloje apo që s’jeton dot pa muzikë.
Mos u dashuro pas një gruaje energjike, të hareshme, të kthjellët, rebele, moskokëçarëse.
Mos të qëlloftë të dashurohesh pas një kësi gruaje.
Ngase kur dashurohesh pas një gruaje të tillë, në qëndroftë apo jo pranë teje,
në të dashtë apo jo,
një grua të tillë, s’e harron dot.
Kurrë!
—  Martha Rivera Garrido