velocipedism

22 juni. Fietsende Nederlanders leven half jaar langer

Goed nieuws voor degene die elke dag naar het werk fietst of geregeld een fietstochtje maakt in het weekend: het bevordert je gezondheid zodanig dat het je een half jaar extra levenstijd oplevert. De gemiddelde Nederlander zit 75 minuten per week op de fiets, aldus onderzoekers van de Universiteit Utrecht, en jaarlijks scheelt dat 11.000 sterfgevallen onder degenen die dit gemiddelde halen of zelfs meer dan dat. Een van de onderzoekers roept gemeenten dan ook op om fietsbevorderende maatregelen te treffen, en stelt dat de investering zich makkelijk terugverdient in lagere zorgkosten.

Dit is natuurlijk een beetje een drogreden, omdat die extra laatste zes maanden die iemand leeft natuurlijk over het algemeen niet in blakende gezondheid worden doorgebracht, en alle maatregelen die ervoor zorgen dat we met zijn allen langer leven kosten geld, als we niet langer werken, hetgeen op zich prima kan, als we gezonder zijn. Maar genoeg zure opmerkingen van mijn kant, het is prachtig dat blijkt dat voldoende beweging loont, dat het fitte en gezonde senioren oplevert, en dat fietsen eigenlijk voor iedereen een prettiger leven kan opleveren. Allemaal op de fiets!

Om de euforie rond de fiets compleet te maken start de Tour de France over twee weken in Utrecht. De Hoogmis van het wielrennen zal het land aandoen waar traditioneel de meeste fietsen per hoofd van de bevolking aanwezig zijn, en dat is mooi. Maar waar komt de fiets nou eigenlijk vandaan, en hoe oud is de fiets eigenlijk?

Voorbeelden van allerlei loopfiets-achtige bouwsels zijn al heel oud, maar de fiets met trappers zoals we die vandaag nog steeds kennen is iets minder oud, en waarschijnlijk een redelijk moderne uitvinding. Hoewel, de Italianen claimen dat de fiets maar een jaar ouder is dan de ontdekking van Amerika door een andere Italiaan, Columbus. Een leerling van de kunstenaar en uitvinder Leonardo da Vinci, Gian Giacomo Caprotti, zou in 1493 een ontwerp hebben gemaakt van een houten vervoermiddel dat erg lijkt op onze fietsen. In 1998 is deze theorie ontkracht, maar een groep wetenschappers blijft stug volhouden dat het ontwerp van Caprotti de oorspronkelijke fiets is. Hierboven staat een replica afgebeeld.

De Duitse baron Von Drais bedacht in 1816 een klassieke loopfiets, genaamd Laufmaschine of vélocipède die, afgezien van de aandrijving, voor de rest erg veel leek op de voorouders van onze moderne fietsen. Voortbordurend op dit ontwerp bedacht de Schotse smid Kirkpatrick Macmillan in 1839 de eerste tweewielige mechanisch voortgedreven fiets, waarbij de aandrijving van de op dat moment zeer populaire stoommachine ter inspiratie werkte. De stoommachine is al lang weer verdwenen, de fiets op beenkracht werd populair en is tegenwoordig populairder dan ooit.

Voordat de fietsen verschenen zoals we die nu kennen, gingen we echter door enkele tegenwoordig wat vreemd aandoende fases. Experimenten met voorwielen die groter waren dan achterwielen, of juist andersom, drie- of vierwielers voor meerdere personen, zoals de Engelse Quadracycle die je hier beneden ziet afgebeeld, en natuurlijk de bekende ongelooflijk lastig te beklimmen ‘hoge bi’ of Penny Farthing met het enorme manshoge voorwiel, die in 1867 werd geïntroduceerd in Parijs, en voor vrouwen onbruikbaar was vanwege de onmogelijkheid om met een rok de fiets te besturen, brachten ons uiteindelijk tot de vélo.

Een belangrijke ontwikkeling was de trapas. De trappers werden niet meer aan de as van het wiel geplaatst, maar tussen het voor- en achterwiel, en door een ketting aangedreven. Dit betekende dat het niet meer nodig was om de trappers met dezelfde snelheid rond te laten gaan als het wiel, en dit maakte verdere uitvindingen als de versnelling door verschillende tandwielen aan de as te bevestigen mogelijk.

Vanaf de tweede helft van de jaren ’80 van de 19e eeuw zien we de komst van de fietsen met gelijke wielen, een laag zadel en verdere handige uitvindingen als de fietsband in plaats van een houten of metalen wiel verschijnen, waardoor de fiets voor iedereen die niet per se een heel atletisch lichaam had berijdbaar werd, maar wel speciale kleding overigens. Aan het begin van de 20e eeuw kwam er bijvoorbeeld in de VS een heuse ‘bicycle craze’ op gang: voor vervoers- en voor plezierdoeleinden werd de fiets immens populair. Tegelijkertijd gingen fietsers zich natuurlijk ook uitsloven om te kijken wat de fiets kon, waarmee het wielrennen ontstond.

Tegenwoordig zijn fietsen zo ultramodern dat het schakelen elektronisch gaat, dat er motortjes in de trapas zitten, ingebouwde navigatiesystemen en ultralichte en – sterke materialen worden gebruikt. Daarnaast zie je, vooral in de studentensteden als Amsterdam en Utrecht, een enorme populariteit van het verroeste, rammelde en niet-toegeruste barrel. En de laatste tien jaar nam in veel landen waaronder Nederland de populariteit van het wielrennen ook enorm toe. Wat al deze fietsen met elkaar gemeen hebben, is dat ze toch echt spierkracht nodig hebben om vooruit te komen. De ouderwetse fiets houdt zich nog fier staande tussen de smartphone en drone, en dat is een verademing.

3

Ladies! Fed up with being denied the “exercise, amusement, risk, dash, and delightful independence” of cycling? 

Let this delightful chapter on Velocipedes for Ladies, from J.T. Goddard’s 1869 book The Velocipede, be your guide on how to become an expert velocipedestrienne

It includes helpful tips on appropriate attire for the lady cyclist, as well as discussing the practicalities of riding a bicycle side-saddle. Before long, you too could be emulating the pioneering Miss Carrie Augusta Moore, “The Skatorial Queen”, whose riding “is described as finished and graceful, and her costume as neat and modest.”

HT: lauracricket

society6.com
All Over Print Shirts by Mr. Velocipede
These premium quality American Apparel all over print shirts feature original art from seam to seam. The cotton-soft 100% polyester wicks moisture and maintains a rich color throughout. All over print tees are unisex fit, so women should make size selections accordingly...

All the fractal shirts I’ve been posting are $5 off with free shipping until July 12th. And also the ones that I’ve uploaded but haven’t posted yet (they’re in the queue). Get ‘em while they’re cheap!

Via @glowingbike: #fixedgear #ny #nyc #newyork #bici #bike #bicycle #bikeporn #bicicleta #bicicletta #cykel #cycling #fiets #fahrrad #jitensha #sepeda #velo #velocipede #bicicletta #kolo #cykle #cykla #bicicletes #igcycling #encu_ve