portreleri

2

Cemal Süreya Haftası (9-13 Ocak)

Türkiye'de şiirin köşe taşlarından biri olan Cemal Süreya'yı 26 yıl önce, 59 yaşındayken, 9 Ocak 1990'da kaybettik. Dizeleri aforizma olarak postalardan duvarlara geniş bir coğrafyada dolaşan, portreleri ve denemeleriyle düzyazıda da “başyapıt” kıymetinde eserler ortaya koyan bir şairdi.  Annesini küçük yaşta kaybetti. Edebiyata yönelişi ile ilgiliyse “Belki beni edebiyata götüren bir sürü neden vardır. Ama bir keskin neden ararsam bunu annemde bulduğumu söyleyebilirim.” demişti. Belki annesiz büyümenin acısı belki de annesi kadar sevebileceği bir kadının hayatına girişi sebep olacak ki sevdiği kadına ve tabiki okurlarına"Annem çok küçükken öldü/beni öp, sonra doğur beni.” dizilerini bahşetti.

Ülkü Tamer ise onun için şu dizeleri yazmıştır:

"Tanrı bin birinci gece şairi yarattı,
Bin ikinci gece Cemal'i,
Bin üçüncü gece şiir okudu tanrı,
Başa döndü sonra,
Kadını yeniden yarattı.” 

Süreya’nın üvey kızı Gonca Uslu’nun aktardığına göre iddiaya girmeyi çok seven şair, arkadaşıyla(Sezai Karakoç) bir telefon numarası üzerine iddiaya girer ve kaybederse soyadındaki “y” harfinden birini sildireceğini söyler. İddiayı kaybeder ve Süreyya olan soyadını Süreya olarak değiştirir. Bazı rivayetlere göre iddiaya girdiği kişi, kimliğini bir sır gibi sakladığı “Üvercinkasıdır”.
“Elma” şiirinde, adındaki “Y” harflerinden birini attığını ilan eder, ve şöyle anlatır bu olayı:“O zaman çok güvenirdim belleğime. Telefon numaralarını falan kaydetmezdim. Belki de kaydetmediğim için kalırdı. Ona dedim ki, eğer bu böyleyse, ismimden bir harf atarım dedim. Kaybedince, ismimde harf aradım, iki tane olandan birini atmak daha uygun geldi.”

Başka? Başka hangi sıfatları hakediyordu Cemal Süreya? Çocuk yaşta Dersim sürgünü, okul tatilinde çadır bekçisi, Mona Roza’ya “Muazzez Akkayam”ı saklayan Sezai Karakoç’un arkadaşı, “Şiire portakal yedirmeyi öğrettiler” dediği Garipçiler ardından gelen İkinci Yeni akımının sembol ismi, uğruna Chevrolet’sini sattığı edebiyat dergiciliğinde İstanbul’u aşan Papirüs’ün sahibi. “Bayan en nihayet”le sonlandıracağı beş evliliğin baş faili. Mavi sakallı.   Mevzu Cemal Süreya olunca liste kolaylıkla uzatılabilir, elimizdense yalnızca onu şiirleriyle yaşatmak gelir.

9 Ocak’ta Cemal’im Süreya’yı özlemle anıyoruz.