gold diggers of 1937

Happy Valentine’s Day reprise

Konden we op Saint Valentine’s Day nog ongegeneerd romantisch zwijmelen in het schemerdonker bij een dressoir vol aangestoken waxine-lichtjes en suikerzoete harten uit rood pakpapier tevoorschijn toveren. De volgende ochtend dringt de dagelijkse realiteit zich genadeloos op en is het ongemakkelijk wakker worden in het schelle ochtendlicht. Naast de herinnering aan een licht verontrustend artikel over man – vrouw relaties in de NRC van zaterdag 28 januari, laat ook het filmfragment uit Gold Diggers of 1937 geen enkele ruimte voor een andere conclusie dan deze: for love is just like war.

Toch is deze filmpassage, ondanks de militaire setting, de moeite van het bekijken waard. In dit fragment uit het tweede vervolg op Gold Diggers of 1933 zet regisseur en choreograaf Busby Berkeley zijn befaamde stilistische vaardigheden opnieuw met verve in. Naast de strakke geometrische vormkracht en de parade of faces worden ook andere filmische middelen volledig uitgebuit als de camera zwenkend vanuit de meest onverwachte hoeken wordt ingezet. Het uitgebalanceerde gebruik van wit en zwart met subtiele glanseffecten zou iemand als Steve Jobs zonder meer overtuigen. In dit fragment ontbreekt enkel de beroemde top shot techniek met camera shots van bovenaf met als resultaat the magnetic fields. Ware caleidoscopische patronen vol symmetrische vrouwelijke verleiding.

Eén gegeven blijft voor mij een volstrekt raadsel, ook na het zien van dit filmfragment: elk willekeurig hoofddeksel werd in de dertiger jaren van de vorige eeuw door alle vrouwen scheef op het hoofd gedragen, van linksonder naar rechtsboven, zoals de witte helmen in Gold Diggers of 1937. Is het een etiquette-regel, een praktisch gebruik, gewoon toeval, een stringent modedictaat vanuit het vooroorlogse Parijs of toch een strategische tactiek? Het is in elk geval iets om als man over na te denken daags na Saint Valentine’s Day.

Filmfragment uit Gold Diggers of 1937