cmuky

Mitologia słowiańska cz. IV

Demony powietrzne, czyli
„piorunujące wrażenie” –
one wiedzą, jak je zrobić

Zdecydowanie „męska” kategoria demonów przyrodniczych (niewieści ród jest reprezentowany w niewielkiej mierze przez czarownice, obłoczyce, oblakinie i powietrznice). Demony powietrzne posiadały wyłącznie kształty antropomorficzne. Do ich zadań należało sprowadzanie deszczów i gradów lub też ich odsuwanie. Potrafiły wywołać uderzenia piorunów, stąd ich przydomek: gromowładni. Kto stawał się płanetnikiem? Wedle podań byli to żywi ludzie, porwani, „połknięci”, „wessani” przez tęczę, która uosabiała smoka.

DEMONY POWIETRZNE
(wg. Religii Słowian A. Szyjewskiego)
ałamujczyny, ażdachy, rozganiacze chmur, płanetnicy, gromowi, zmaki, zduchy, letuny, stuchacze, źmije, czuhajstry, kręcieszki, krocki, latalce, latawce, wirniki, złe latające, szalince, oblakinie, czarnoksiężnicy, czarownice, wirjuszki, wiedźmy, samodiwy, powietrznice, julki, lamie, cmuki, splije, trzymacze chmur, duchomówcy, gondy, smoki.


“Obłoczyce to Boginki drobnej budowy, wzrostu połowy dorosłego człowieka. Proporcje ciała mają normalne, jak dojrzała kobieta. Cechuje je duża smukłość, a poruszają się lekko, płynąc po prostu w powietrzu. Twarze mają szczupłe, głowy z wysokim czołem, włosy proste do ramion, albo do pasam w kolorze błękitnym (…). Oczy mają duże, pałające niebieskim światłem. Główne ich zajęcie to szycie sukien boginiom. Czynią je z płatków śniegu, kropel rosy, mgielnych woali, strzępów obłoków, nici pająków Babioletnich i przyozdabiają różnymi przedmiotami”.

Stworze i zdusze, czyli starosłowiańskie boginki i demony, Cz. Białczyński, 1993

“Płanetnicy zwykle przybierają postać szpetnego człowieka: z wielką głową, wyłupiastymi oczami, ciągle zerkającymi w niebo, czarną skórą, wzdętym brzuchem, skarlałymi rękami i nogami, ubranego w łachmany. Płanetnicy chętnie przebywają w chmurach i mogą władać nimi, rozpędzać je, lub przeciwnie, gromadzić i zsyłać albo zatrzymywać deszcz i grad”.

Zwyczaje, obrzędy i tradycje w Polsce. Mały słownik, B. Ogrodowska, 2001

Obłoczyca (oblakinia)

Płanetnik (planetnik)

Gromowy (thunder)